Nature Seychelles: cennetin koruyucuları

"Seyşeller" kelimesini yüksek sesle söyleyin. Yanınızda kim olursa olsun, büyük bir ihtimalle derin bir nefes alıp "Şu anda orada olsaydım muhteşem olurdu." diyecektir. Hiç şüphe yok ki Seyşeller, inanılmaz doğal güzelliğiyle tanınan, adeta yeryüzünde bir cennet gibidir. Ama ne derler bilirsiniz: Güzel şeyler kolay elde edilmez; adaları bu kadar ünlü yapan yemyeşil ormanları, yaban hayatını ve deniz yaşamını korumak çaba gerektirir. Çok çaba gerekir.

İşte bu yüzden Nature Seychelles koruma ve araştırma projeleri, eğitim, ekoturizm, toplum katılımı ve daha pek çok alanda yıl boyunca yorulmadan çalışıyor. Bu, kökleri Seyşeller'in kurulduğu ilk günlere dayanan, sevgiyle yapılan bir çalışma.

Görüyorsunuz ki onların çalışmalarını anlamak, sadece koruma konusunda bilgi sahibi olmak anlamına gelmez. Bunun için biraz tarih dersi de gerekiyor. Çünkü bu muhteşem ada grubu, 1770 civarına kadar tamamen ıssızdı. O tarihten önce ise sadece kaşifler, korsanlar ve tüccarlar için bir mola yeriydi. İlk Fransız yerleşimciler, adanın verimliliğini hemen fark ettiler ve büyük bir ekonomik fırsat gördüler. Sonra yerli ormanları hızla kesip pamuk, baharat ve hindistancevizi tarlaları kurdular.

Bu neden önemli? Çünkü, pek çok yerde olduğu gibi, yeni gelenler Seyşeller'in ekosistemine hayvan ve bitki türleri getirmişlerdi ve bu durum, Dr Nirmal Shah ve Nature Seychelles'deki ekibinin yaşamları süresince ele alınması gereken bir mesele olmuştu. "Bunların bazıları özel adalardı. Bu nedenle sahipleriyle iş birliği yaparak bu adaları doğal bitki örtüsüne kavuşturmaya ve sömürge döneminde adalara getirilen, kuşlar ve diğer biyolojik çeşitlilik için çok zararlı olan yabancı yırtıcı hayvanlar olan sıçan ve kedileri ortadan kaldırmaya çalıştık." Ormanlık alanlar oluşturmak ve kuşları tek tek bu alanlara nakletmekten ibaret olan bu temel çalışmalar, dünyanın en başarılı koruma projelerinden bazıları olarak kabul edildi ve Nature Seychelles'i sadece güçlü bir ses olarak değil, aynı zamanda harekete geçen ve başarıya ulaşan bir kuruluş olarak da konumlandırdı.

Bu kuruluş, 1998 yılında "BirdLife Seychelles" adını aldığından bu yana pek çok olağanüstü başarıya imza atmıştır. BirdLife International'dan nesli tükenmekte olan türlerin koruyuculuğu görevini devralan kuruluş, habitatları iyileştirmiş, Roche Caiman'daki sulak alanı yeniden canlandırmış ve birçok türü yok olma eşiğinden kurtarmıştır.

Günümüzde Nature Seychelles olarak, otuz kişilik bir çekirdek ekip halinde faaliyet göstermekte ve Seyşeller'in güzelliğini ve biyolojik çeşitliliğini korumak için gerekli olan kapsamlı çalışma programını sürdürmektedir. Bununla birlikte, proje bazında başka uzmanlık alanlarından da yararlanıyorlar ve kısa süre önce, büyük mercan ağarması olaylarına tepki olarak başlatılan on beş yıllık "Reef Rescuers" girişimlerini daha da geliştirmek amacıyla Assisted Recovery of Coral (ARC) tesisini açtılar.

"Burası aslında bir su ürünleri yetiştirme tesisi fakat amacı, umarım gelecek mercan ağarması dalgasına karşı dayanıklı mercanlar yetiştirmek ve üretmek." diye açıklıyor Dr. Shah. "Yıl sonuna kadar, mercanları çoğaltmak yerine doğrudan yetiştirebileceğimiz bir tesise sahip olacağız fakat şu anda mikro parçalama yöntemine geçtik. Bu yöntemde mercanları minicik parçalara ayırıp yetiştiriyoruz, çok hızlı büyüyorlar ve bu çok heyecan verici, çünkü artık 'masif mercanlar' olarak adlandırdığımız, dallanmayan ve resif oluşumu için de önemli olan mercanları çoğaltmaya başlayabileceğiz."

ARC tesisi Praslin Adası'nda yer alırken, restorasyon çalışmaları ise yaklaşık iki kilometre batıda, Cousin Adası Özel Koruma Alanı'nda yürütülüyor. Burası, BirdLife International tarafından ekolojik çöküşün eşiğinden kurtarılan ve o günden beri Nature Seychelles tarafından yönetilip korunan, STK yönetimindeki tanınmış bir doğa koruma alanıdır.

Son dört yıldır, kuruluşun "Reef Rescuers" ekibi, gönüllü bilimsel dalgıçlarla birlikte çalışarak adadaki su altı yetiştirme bölgelerinde 50.000 mercan parçasını başarıyla yetiştirmiştir. Tüm bunlar, projenin pandeminin başlangıcında başlatılmış olmasına, mercan ağarması olaylarına ve tamamen bağışlarla finanse edilmesine rağmen gerçekleşti. Bu çalışma, Nature Seychelles'in üstlendiği her şeyde olduğu gibi, aralıksız bir şekilde sürdürülmüştür.

Dr. Shah, "Bunu genel olarak onarıcı su ürünleri yetiştiriciliği alanında bir 'mükemmeliyet merkezi' örneği olarak kullanmak istiyoruz." diyor. "Bu, ticari amaçlı değil, koruma ve iklim değişikliğine uyum sağlamak amacıyla yapılan su ürünleri yetiştiriciliği. Bu tesiste yüzlerce değil, binlerce mercan üreterek mercan resiflerinin restorasyonunu genişletmeyi umuyoruz."

Bu hedef, Coral Spawning International'ın katılımıyla daha da güçlenecektir. Bu kuruluş, ARC'ye türünün ilk örneği olan mercan üreme laboratuvarını getirerek Nature Seychelles ekibinin mercanların üreme zamanlaması, yerleşim sonrası büyümesi ve hayatta kalması konularında daha derin bir anlayış geliştirmesine yardımcı olacaktır. Ayrıca, Canon'un desteğiyle dayanıklı mercanlardan oluşan yeni bir gen bankası oluşturulacak. Bu süreç, fotomikrografi, fotogrametri ve araştırmacılar için yüksek kaliteli görseller ile videoların üretilmesi yoluyla teknolojimizle belgelenecektir.

"Bu gerçekten çok yenilikçi bir yaklaşım." diyor Dr. Shah. "Jamie'nin [Coral Spawning International'dan Dr. Jamie Craggs] yaptıklarını gerçekten çok beğeniyoruz. 'Bu işte uzun vadede biz de varız. Bu işte birlikteyiz.'" Nature Seychelles'in temel felsefesi işte budur: uzun vadeli düşünme. Sadece birkaç yıl sonrasını değil, gelecek nesilleri düşünmek. Her plan, her karar, her proje, adaların koruyucuları olarak hareket ederken ve yeniden kazanılmış biyolojik çeşitliliği korurken, her zaman Seyşeller'in güvenliğini sağlama perspektifinden değerlendiriliyor. "Adalar parlak ve güzel, evet, ama aynı zamanda son derece yenilikçi." diyor Dr. Shah. "Kendimizi sürekli yeniden keşfetmek ve yeni şeyler başarmak zorundayız."

Coral Spawning International ve Nature Seychelles ile olan iş birliğimiz hakkında daha fazla bilgi edinin.