Sanal Gerçeklik, resifi hem etrafınıza hem de içinize yerleştiriyor.

"Bilim insanlarına fazla duygusal olmamaları söylenir çünkü işimiz rakamlarla ilgilidir. Ancak mercan resifi bilimcilerinin bunu yapması neredeyse imkânsız." Bazen, sadece bazen, işleri yoluna koymak için tam da duyguya ihtiyaç duyulur. Aynı zamanda görüntü yönetmeni olan Madeline St Clair için bu duyguları çalışmalarına yansıtmak bir zorunluluk. Çünkü onun amacı, mercan resiflerinin yok oluşunu sadece başka yerlerde yaşanan bir olay olarak gören insanların kalplerini ve zihinlerini kazanmak.

Ancak yine de o, bu uçsuz bucaksız, muhteşem manzaraları ekranda görmekle renklerini, hareketlerini ve canlılığını kendi gözleriyle deneyimlemek arasında büyük bir fark olduğunu biliyor. Dolayısıyla, tahrip olmuş ve bozulmuş bir resifle ilk kez karşılaştığınızda, o içten gelen şok ve kayıp hissini paylaşmak da en az o kadar, hatta belki daha da zor bir iştir. "İnsanları evlerinden bu su altı dünyasına taşımak ve onlara hem bu ekosistemin güzelliğini hem de onu kaybetmenin aciliyetini hissettirmek inanılmaz derecede zor." diyor. "İşte bu yüzden Seyşeller'deki mercan resiflerini sanal gerçeklikte çekme fırsatını hemen değerlendirdim."

Ancak ilk çekim yapılmadan çok önce pek çok şeyin gerçekleşmesi gerekiyordu. "Aradaki farkı gösterebilmek için hem bozulmuş hem de sağlıklı bir resif bulmamız gerekiyordu." diye açıklıyor Madeline. "Bunun için Nature Seychelles ile birlikte çalıştık ve küçük ama inanılmaz derecede güzel bir mercan alanı keşfettik. Pek çok farklı tür vardı ve hiç bozulmamıştı." Ancak bu mükemmelliğin bir bedeli vardı. "Bizim dalga hareketi adını verdiğimiz, suyun bir yandan diğer yana hareket ettiği çok güçlü bir akıntı vardı," diye açıklıyor. "Bu durum genellikle dalgaların kıyıyı ileri geri dövdüğü yerlerde görülür ve mercanlar için harikadır; mercanların bu kadar sağlıklı olmasının nedeni de buydu. Ancak özellikle sabitlik gerektiren sanal gerçeklik çekimleri için uygun değildir." Bu nedenle, el değmemiş mercanların bulunduğu ama su hareketinin daha az olduğu başka bir yer arayışına başlandı.

Böyle bir yer bulamadılar.

"Bozulmuş alanları bulmak kolaydı, her yerdeydiler. Bazıları mercan resifi ekosisteminin ölüm sürecinin bir sonraki aşamasına gelmişti, yani alglerle kaplanmıştı. Bazıları ise enkaza dönüşmüş durumdaydı. Çok zordu, çok duygusal bir andı." Başlangıçtaki noktaya geri döndüler. Bu, onların tek şansıydı. 

Coral Spawning International'dan Kate Craggs'ın, Seyşeller'deki resiflerin fotogrametrisini yapmaya başladığında fark ettiği gibi, su altında kamerayla çalışmak oldukça heyecan verici bir deneyim. Öncelikle, bu iş çok fazla hazırlık gerektirir. Ekipman sürekli olarak kontrol edilerek kameranın %100 su geçirmez olması sağlanır (su altı muhafazasında en ufak bir sızıntı bile felakete yol açabilir). İkinci olarak, kamera suda iyi durmalıdır. "En son isteyeceğiniz şey, kameranın hafifçe batması ya da fazla yüzer durumda olmasıdır. Kameranın suda dengeli ve nötr bir şekilde durmasını istersiniz ki sizi ne yukarı ne de aşağı doğru sürüklemesin." diye açıklıyor Madeline. Tüm bunlar, denize açılmadan çok önce bir havuzda gerçekleşir.

Ardından her şey konumlandırmaya bağlı. "Sanal gerçeklikte genel kural, çekimi baş hizasından yapmaktır. Ama biz dalış yaparken yatay pozisyonda olduğumuz için bu işe yaramaz." diyor. Birkaç gün boyunca su altında olası her pozisyon titizlikle test edildi. Kameranın su geçirmez muhafazası defalarca çıkarıldı, tekrar takıldı ve bir pompa yardımıyla basınç uygulandı. Böylece çekilen görüntüler her seferinde kontrol edilebildi. Madeline ve güvenlik dalgıcı Sophie'nin defalarca ekipman giyip çıkarmaları da eklenince, her test saatler sürüyordu. "Mercanların sunduğu sürükleyici deneyimi en iyi şekilde yaşayabileceğimiz yeri belirlememiz gerekiyordu ancak aynı zamanda odak ve alan derinliğinin doğru olması için yeterince uzakta olmamız da gerekiyordu."

Başka el değmemiş alan kalmadığı için üzerimizdeki baskı büyüktü. Çekim yapmaya çalışırken, muazzam bir dalga onları bir yandan diğer yana, ileri ve geri savurdu. İzleyicilerin hareket hastalığı hissetmemesi için görüntüleri olabildiğince sabit tutmak tüm güçlerini gerektirdi ancak dalgaların o kadar şiddetli olduğu bir an geldi ki, "biraz ustaca mühendislik" gerekiyordu. "Dalış kemerleriyle bir tripoda ağırlıklar bağladık ve bu ağır donanımı deniz tabanına indirmek için bir yüzdürme cihazı taktık. Sonra, dalga hareketinin olmadığı anlarda birkaç çekim yapabilmek için kamerayı ve VR lensini ekledik."

Suyun inanılmaz gücü nedeniyle, görünüşte basit olan bu görev muazzam bir ekip çalışması gerektiriyordu. Madeline, Sophie ve Nature Seychelles'den bir ekip, dalgalarla mücadele etmek ve tripodu okyanus tabanına sabitlemek için deniz seviyesinin on beş metre altında bir araya geldi. "Dip kumluydu ve dengesizdi, her şey sallanıyordu ve hepimiz bir o yana bir bu yana savruluyorduk. Ama sonuçlar buna değdi." 

Bu çekim, herkesin sınırlarını zorladı. "Her şeyin yolunda gittiğini bildiğimiz için adrenalin doluyduk ama her günün sonunda herkes hem duygusal hem de fiziksel olarak bitkin düşüyordu. Suya defalarca girip çıkıyorduk. Bunun için gereken adımları her seferinde atıyorduk. Dalıştan sonra, tüm ekipmanlarımızı hazırlıyor ve çektiğimiz görüntüleri aktarıyorduk. Böylece bunları inceleyip ertesi günkü çekimler için dersler çıkarabiliyorduk." Her gün dalgaların şiddetini atlatabilmek için çalışma sabah 05:00'te başlıyor ve gece geç saatlere kadar sürüyordu.

"Ama asıl hayal bu: mercan resiflerini insanlara ulaştırabilmek." diyor Madeline. "'Sevdiğin şeyi korursun' diye bir söz vardır ama bence tanımadığın şeyi sevemezsin. Bu yüzden, bu VR belgeselini izleyenlerin bir şeyler öğreneceğini umuyorum ama aynı zamanda mercan resiflerine duyduğum duyguları, sevgimi ve hayranlığımı da biraz olsun paylaşarak onların da bir şeyler hissetmelerini diliyorum. Kesinlikle aciliyet duygusu ama aynı zamanda umut."

Coral Spawning International ve Nature Seychelles ile yürüttüğümüz çalışmaların gidişatını VIEW üzerinden takip edebilirsiniz.